هر روز به انتخابات پارلمانی نزدیک و نزدیکتر میشویم. تب و تاب انتخابات همچنان بازارش گرم است و هر روز بر گرمیاش افزوده میشود. در شهر کابل بیش از چهار صد نفر، کاندید پارلمان هستند. چهار راهها و جاهای پررفت آمد شهر مملو از عکسها و بیلبوردهای بزرگی شده است که هر یک از کاندیدان با شعارهای فریبنده شان از مردم میخواهند تا به آنها اعتماد کنند و رای بدهند.
در آستانه انتخابات نگرانیهای جدی هم از طرف کاندیدان و مردم مطرح است که هنوزم از طرف کمیسیون انتخابات بیپاسخ مانده است. چهل میلیون برگه رای، در حالی چاپ میشود که از نصف بیشتر آن را جمعیت کشور تشکیل میدهد که ۱۲ میلیون واجد شرایط رایدهی است که عملا کارت رای گرفتهاند. حال این ۲۸ میلیون برگه اضافی برای چه منظوری چاپ شده است؟ معلوم نیست چاپ چهل میلیون برگه در بدل چه معاملهای صورت گرفته است.
از همین لحظه بر همگان آشکار است که کارزار انتخاباتی بگونه از پیش حسابشده منظور شده است. دستاندازیها و دخل و تصرف به شکل وسیعش انجام خواهد یافت که تجربهی تلخی انتخابات ریاست جمهوری را نیز به فراموشی خواهد سپرد. اینگونه موارد بطور جدی نگرانیبرانگیز به شمار میآید که در صورت عدم توجه به آن امکان آن میرود که حضور مردم در این انتخابات کمرنگتر از شرکت در انتخابات ریاست جمهوری سال گذشته باشد.
ستاد دفتر مشترک تنظیم انتخابات که به کمک یوناما و دفتر ملل متحد راه اندازی شده است، تا کنون در این مورد که بنا به چه ضرورتی ۲۸ میلیون اوراق اضافی را به چاپ رسانده است، توضیح نداده است که چگونه میتواند قناعت رایدهندگان را حاصل کند.
ظاهرا ستاد دفتر مشترک تنظیم انتخابات تمام اوراق را در خارج از کشور به چاپ رسانده است که معلوم نیست با چه قیمت گزافی آن را به چاپ رسانده است. اگر اینطور حساب کنیم که هر رایدهنده دو مرتبه رای دهد که هم شامل انتخابات ولسی جرگه میشود و هم شوراهای ولایتی، که حدودا به بیست و چهار میلیون میرسد که در این صورت باز هم شنزده میلیون برگه رایدهی باقی میماند. حال جای پرسش دارد که این شنزده میلیون رای دیگر چرا و به چه منظوری به چاپ رسیده است؟ حال پزیرفتیم که در هنگام توضیح و نقل و انتقالات ضایعات احتمالی را نیز نصیب شده است ممکن نیست که شنزده میلیون رای ضایعات داشته باشد. از قرار معلوم و تجربه تلخ انتخابات ریاست جمهوری، این هم بدون دستبرد و تقلب نخواهد بود.
در انتخابات ریاست جمهوری سال گذشته، ۱۷ ملیون برگه رایدهی به چاپ رسانده بودند که کل رای دهندگان کمتر از ده میلیون بودند. این آمار زمانی به نشر رسید که سه کارمند سازمان ملل که نزدیک یک ماه در چنگال آدمربایان گرفتار بودند، در طی بازداشت شان خیلی چیزها را فاش ساخته بودند که از جمله جعل و تقلب در انتخابات ریاست جمهوری بود.
البته راههای پیشگیری از تکرار جعل و تقلب هم و جود دارد که کاندیداها میتوانند بر سر دفتر مشترک تنظیم انتخابات فشار وارد کنند تا از بروز آن تا حد ممکن جلوگیری صورت گیرد.
مثلا بصورت جدی بخواهند که قبل از فرستادن برگههای رای، رقم آن در مطبوعات و رسانههای همگانی اعلام گردد. سهم هر واحد و ولسوالیها چه در مرکز و چه در واحدهای مربوطه از پیش اعلان شود تا هم کاندیداها و هم رایدهندگان بدانند که چه تعداد اوراق به آن مرکز فرستاده شده است. در ضمن در روز رایدهی در هر لحظه اعلان کنند که چه تعداد مردم رای دادهاند و چه تعداد باقی مانده است. و در پایان روز انتخابات، برگزارکننده هر واحد بصورت جداگانه اعلام کنند که مجموع آراء تا چه حد بوده است. این کار سبب خواهد شد که مردم از سرنوشت شان آگاه باشند و بدانند که چه تعداد رای از واحد مربوطه جمعآوری شده و به مرکز فرستاده شده است. بدون شک این کار روند انتخابات را بیشتر شفافیت و قانونیت خواهد داد و این امر باعث خواهد شد که مردم در قبال رای شان احساس مسئولیت کنند.
