تفاوتهای لهجه فارسی تهرانی و فارسی کابلی
February 13، 2010
تا جایی که من میدانم داود ناجی در عمرش تنها یکبار به ایران سفر کرده آنهم یک ماه در مشهد بوده که تا حدی رنگ و بوی افغانی دارد. اما این مصاحبه اش با لهجه ایرانی در بی بی سی فارسی نسبت به عملیات بزرگ افغان - ناتو در منطقه مارجهء ولایت هلمند، کمکی مرا غافلگیر کرد. کاری به این نداریم که داوود چگونه لهجه ایرانی را در یک ماه آموخته اما حرف بر سر این است که راستش سخن گفتن با لهجه ایرانی روان است. به گزارش و صدای ناجی گوش بدهید.
لهجه فارسی ایرانی توندار و آهنگین است. برعکس فارسی دری که با مکث و تامل همراه است. لهجه فارسی ایرانی مواج است و وقتی شما به صحبت های یک ایرانی خصوصا پایتخت نشینان گوش بدهید، روح نوازتر از لهجه فارسی است که در کابل صحبت می شود. البته در لهجه فارسی ایرانی هم مکث هایی است اما آن مکث ها همراه با تون و آهنگ در واژه ها به کلی از بین میرود. شما متوجه آن پازها نمیشوید. اما لهجه فارسی افغانی آنقدر دست و پاگیر و با مکث همراه است که در خیلی موارد دلهره آور و دستپاچه کننده است. در خیلی موارد این باعث می شود که من من کنان به دنبال کلمات بگردید. مثلا یک کابلی به جای اینکه حرف های ربط را اندکی آهنگین کند آنرا ده بار پشت سر هم تکرار می کنند. خیلی از واژه های دیگر هم چنین. حتی زبان پشتو راحت از لهجه فارسی دری صحبت می شود.
اما آیا ما باید برای اینکه درست، روان، زیبا و دلکش صحبت کنیم به لهجه فارسی تهرانی رو بیاوریم؟ جواب این سوال باشه برای دوستانی که می خواهند نظر بنویسند.
تا وقتی که از جنگ بر واژه های دانشگاه و پوهنتون و پهن مل فارغ نشدیم سخت است که دریابیم چگونه این واژه ها را درستتر ادا کنیم. من طرفدار تغییر لهجه نیستم اما باید به افراد این حق را داد که به هر لهجه ای که عشق شان میکشد بتوانند آزادانه صحبت کنند. آینده از نسل جدید افغانستان است و آنها حرف اول را می زنند. لهجه هویت ملی نیست. ممکن است گویش جای آن را بگیرد اما لهجه در مدت زمانی قابل تغییر و انعطاف است. یک لندنی وقتی به آمریکا سفر می کند، بعد از سپری نمودن چند سال به لهجه آمریکایی صحبت می کنند. هرچند خیلیها نمیخواهند این کار را بکنند چون به گفته ما افغانها که غرور ملی اجازه نمیدهد. معلوم نیست که این غرور ملی چیست اما واضح است که مانع سر راه و تا حدی ناشی از پوچی است.
بهرحال، برای اینکه تون لهجه تهرانی و کابلی را مقایسه کنیم. و متوجه زیباییهای لهجه شویم. من یک دیاگرام آماده کردم که شما بوضوع میتوانید تفاوت دو لهجه را ببینید. اگر فنی هستید و خواستید این را عملا تجربه کنید، پیشنهاد می کنم یک متن بنویسید و آنرا با دو لهجه تهرانی و کابلی بخوانید و با برنامه ثبت صدا که بتواند امواج آنالوگ و دیجیتال را تشخیص دهد آنرا ببینید.
در ضمن من قسمتی از متن بالا را با دو لهجه تهرانی و کابلی خواندم البته طنزآلود. بشنوید و ببینم نظر تان چیه.
متن بالا با صدای خودم به لهجه تهرانی البته من کوشش کردم کلمات را بکشم آن چیزی که در لهجه فارسی تهرانی وجود دارد. ولی بدون شک لهجه ای که من در اینجا آوردم تهرانی صد در صد نیست
لهجه فارسی افغانی - دانلود
و این هم لهجه کابلی
به دلیل قطع و وصل و ویرایش بد در صدا معذرت میخواهم.
26 نظرات شما:
مقایسه جالبی بود
درود بر هم میهنان ایرانی و افغانی و تاجیکی
لهجه همگی تان زیباست ننگ بر نوکران تفرقه انداز انگلیسی و عربهای وهابی لژ فراماسیون جهانی و نوکر اسراییل ها.
درود بر مردم پاک اریایی افغانستان.
درود بر خیام
درود بر مولانا
درود بر خوارزمی
درود بر بیرونی
درود بر اقبال لاهوری
درود بر ابن سینا
درود بر زکرای رازی
درود بر جلالدین پارسی افغانی تبار
درود بر...........
درود بر احمد شاه مسعود
مزدک
با سپاس
مزدک
سلام
در مورد خوب یا بد بودن این لهجه قضاوت نمی کنم ، اما متعجب شدم از این که ناجی لهجه ی فارسی ایرانی را این قدر خوب یاد گرفته .
هاهاها. طنز جالبی بود. برای اولین بار هم صدایتان را شنیدم. البته من تفاوت زیادی بین دو لهجه ندیدم. فکر می کنم کسانی هم که هنگام دری صحبت کردن مدام مکث می کنند،«خودشون یه مشکلی تو بیانشون» داشته باشند. یعنی در مکالمه های روزمره و عادی هم این مکث ها اتفاق می افتد؟ گمان نکنم. من هیچ وقت نشنیدم. کابلی هایی که من با آنها حرف زدم، همیشه فارسیِ دری را خیلی روان و زیبا صحبت می کنند طوری که از فارسی ایرانی- حتی از نوع پایتختی اش- هم دلنشین تر هست.
«آدم دلش می شه که کابلی گپ زدن یاد بگیره.»
دری باید که حفظ شود. تصور این که دوستانِ دری لهجه ی من بخواهند با لهجه ی فارسیِ ایران صحبت کنند و دیگر دری نگویند، ناخوشایند است. وای خدا فاجعه است.
از طرفی من یک خانم تهرانی را دیدم که تلاش می کرد دری صحبت کند. حرفهایش تبدیل شده بود به تقلیدی از گلستان سعدی که در دبیرستان خوانده بود. مثلن می گفت: «دسترخوان را "گستردم" و به "آنان" گفتم بفرمایید.» ما خیلی تلاش کردیم نخندیم تااستعدادش کور نشود.
نسیم جان نقدی خوبی بود ولی تورا به سرآتی توقسم بیلو داود ار رقم که احساس راحتی مونه امورقم توره بوگیه. مسلما داود در لندن ودر دفتر فارسی بی بی سی هرروز با آدمهای سروکار دارد که بدون کج وکیل کردن زبانش نمیتوانند گب بزنند به همین خاطر اینکه وضعیت بالای داود نیز تاثیر گذاشته است. خوب به هرحال باید خوش باشی که داود جان ایقه تغییر پذیراست. هه ههه ههه
لهجه خوب و لهجه بد وجود ندارد، چون هیچ معیار عینی برای ارزشگذاری لهجه ها وجود ندارد.
نسیم جان! این مساله ایرانی-اففانی را یک کمی از زاویه ای که پشتون ها مطرح میکنند، میبینی. به هیچ وجه طرفدار ایرانی مابی نیستم و اصلا از کسی که از اصلیت خود شرم میکند و احساس حقارت میکند، چندان خوشم نمیاید. همچنان از نگرش تحقیر آمیزی نسبت به افغانستانی ها، که اکنون به نگرش غالب در فرهنگ ایران در این خصوص تبدیل شده است خبر دارم. ولی با این همه، با طرح پشتونیستی مساله، حد اقل از طرف یک هزاره موافق نیستم. چون نتیجه این طرح و سیایت در آخر کار چیزی نیست جز سرکوت همان هزاره به نام "نوکر ایران".
جالب
کلاغ خواست راه رفتن کبک را یاد بگیرد، راه رفتن خودش را هم یادش رفت.
آفا داوود کمی خجالت بکش. من که در تهران به دنیا امده ام اینقدر سعی نمی کنم ادا و اطوار تهرانی ها را طوطی وار تقلید کنم. اول کمی تمرین کن دری ات را که زبان اصلی ات است را یاد بگیری بعد تلاش کن تهرانی حرف بزنی.
ها ها ها ها!!!!! مگن عملیات فیصله کن!!!!!!!!!!!!ها ها ها ما را خنده روده بر کردی.
زنده باشی
کسی لطف کند این شماره تلفن او را بدهد که کمی به او لهجه تهرانی را یاد بدهم
صنم از تورنتو
سلام
به نظر من هر دو لهجه زیباست. لغاتی هم که در هر لهجه استفاده می شود زیباست. من خودم ایرانی و اهل اصفهانم اما از شنیدن صحبت کردن یک تاجیک یا یک افغانی با لهجه خودشان لذت می برم.
در ایران سالهاست که روی زبان فارسی کار میکنند اما در افغانستان 250 سال میشود که دری ریورس میرود یعنی در طول زمان شاخ وبرگش به تدریج قطع شده این که باقی مانده همان ریشه هست وبس وانگهی خاطرات زمان کودکی ومخصوصا جوانی برای هرکس خوشایند میباشد از کوچه و شهر تا رسوم عادات گویش مردم و حتی مدل لباس موی بنابرین اکثر جوانان ما چون جوانی شانرا در ایران خاک کردندطبعا گویش فارسی تهرانی را به لهجه دری کابلی ترجیح میدهنددر ضمن گویندگان و نطاق که در رادیو و تلویزیون هستنداکثرا یا در ایران تحصیل کرده اند یا در باکستان که هیچکدام مسلط به دری نمیباشند و در ادامه درود های مزدک من هم درود میفرستم به احمدشاه مسعود عامل و طراح اصلی فاجعه افشار با تاسف میرویس آیین ناریتا
ناجی جان به مصاحبه ات گوش کن. خدا وکیلی خودت خنده ات نمی گیرد؟؟؟خدایی راستش را بگو
خواهشا اول کمی تمرین کن بعد بیا مصاحبه بده. خودت و ما را کمتر ریشخند کن.
سیل بین
کسی شک ندارد که در ایران روی زبان فارسی بیشتر کار شده تا در افغانستان ولی اینجا صحبت روی لهجه است نه کلمات فارسی. آدمی که حتی چند ماه هم در ایران نبوده چه لزومی دارد که ناشیانه ادای لهجه تهرانی را در بیاورد. مگر غیر از خود کم بینی است؟ البته از قدیم گفته اند خود کم بینی مانند خرکاری دنیای هنر است.
اسحاق از چین
سهراب جون ما رو از خنده روده بر کردی. واقعا که خیلی رک هستی. خوشم اومد ازت. تقریبا تموم افغونیای تو تهرون همین جوری مثل این آقا کی بود؟؟ آها ناجی یا داجی حرف می زنند. راستی به نظر شما مشکلشون چیه که دوست ندارند با لهجه خودشون حرف بزنند؟
سارا از تهران
داداش لهجه افغانی شما خیلی بهتر از نوع تهرونیش بود به نظر من لازم نیست کسی از ایران یا افغانستان یا تاجیکستان بخوان لهجه ی همدیگه رو یاد بگیرن فقط اگه بتونن حرفای همدیگه رو بفهمن کافیه
بازم مرسی
هههههههههههههههههههههه
باچه از ایران آمده نان ره بیخی ( نون ) موگه
سرک پیشی خانه خوره بیخی ( خیابون) موگه
طنز فوقولاده بود کیف کردم دستت درد نکنه نسیم هاهاهاهها از این بعد ناجی تنها با خود هم ایرانی ایرانی نمیکنه هاههاهاهاها موردوم از خنده
nasim maskhara kardi ba ein irani harf zadanet. to masalan iran boodi bi sawad. adam ami raqam irani gap mezana? naji had aqal metana ke irani miga. to ra sail ko. o sadaye goosh kharash khora baz da enja ham mandi.
بهتر است بجای این مقایسه که فقط غرور افغانی ها را جریه دار میکند کمی به فکر دخترکان بیچاره افغانی باشید و برایشان اول مدرسه بسازید و سپس بحث از لحجه و تن صدا بکنید. بلک باکس تهران
نسیم جان سلام! جالب بود. منتها لهجه خودت هم کابلی خالص نیست بلکه یک مخلوطی از دری کابلی و لهجه هزارگی است. بهر حال لهجه ها همه شیرین اند و مهمتر از لهجه ها پیام نهفته در گفته ها و افهام و تفهیم است. زمانی یک دوست افغانم با یک دوست ایرانی خود صحبت میکرد، وی هم کوشش میکرد تا بیشتر با لهجه دری هراتی حرف بزند.وقتی از وی پرسیدم که چرا؟ بجوابم گفت که وقتی با دوستش دری گپ بزند دوست ایرانی اش نمیفهمد. شاید داوود ناجی هم بهمین دلیل کوشش کرده تا به لهجه ایرانی حرف بزند. آموختن لهجه هادر مدت کوتاه مشکل است خاصتآ در سن های بالا. چراکه اوتار صوتی تنها در طفلی انحناپذیر هستند. طور مثال چینایی ها در زبان خود حرف ر را ندارند و نمیتوانند صوت ر را ادا کنند اما اطفال چینایی به آسانی تلفظ حرف ر را میاموزند. کامگار باشی. رهگذر
مثل این که در افغانستان نام خانوادگیِ "ناشناس" خیلی محبوب است. مثل "یانگ" یا "لی" در بین چینی ها. یا هم همه به ناشناس آوازخوان محبوب اینقدر ارادت دارند که نامشان را ناشناس می گذارند. این ناشناس بودن،شده فرهنگِ نظر دهی در وبلاگهای افغان ها. خوشایند است؟ نه.
خانم ها و آقایان، خواهش می کنم دستِ کم یک نام مستعار انتخاب کنید. ببخشید که اینطور با تندی نوشتم؛آخر برای من خواندنِ این همه ناشناس آزارنده است.
مطابق به نظر زبانشناسان، همه افراد با لهجه صحبت میکنند یا everyone has an accent.
سلام. اصلا با این مقایسه موافق نیستم. فارسی دری بسیار زیباتر و پختهتر است از فارسی تهرانی. هر کدام مشکلاتی دارند البته. واژههای انگلیسی در دری بیشتر است و فارسی تهرانی بیش از حد شخصی و دگرگون شده. لطفا تحت تاثیر فارسی تهرانی که خود ما از آن گریزانیم قرار نگیرید.
مقایسه جالبی است و موضوعی قابل تحقیق. ولی به گمان من نتیجهگیری از این بحث به این سادگی امکان ندارد. باید قضیه را از جوانب گوناگون نگریست. مثلا شمااز زاویه روانی بیان نگریستهاید. میشود از زاویه اصالت هم نگریست. من در کتاب «همزبانی و بیزبانی» در این مورد چیزهایی گفتهام.
با عرض سلام خدمت همه
بسیار جالبست. چند وقت پیش می خواستم درهمین مورد مطلبی در ویبلاگم بنویسم. قابل توجه افغان های که به بیراهه رفته اند.
تهرانی هااینطور می گویند: این مال منه, توئه, اونه, مائه, شمائه, اونائه (البته بعضی از تحصیل کرده هایشان می گویند: ماست, شماست
ولی کابلی ها می گویند: این از منست (مه ست - حرف نون تلفظ نمی شود) , توست, اوست, ماست, شماست, اوناست
در گفتار تهرانی ها, غلظت عربی خیلی واضح ست. مثلا همو نمونه های بالا و لغات عربی ره به همو غلظت عربیش تلفظ می کنند ولی در کابلی شکر خدااینطور نیست.
اینکه می گن در زبان یا لهجه کابلی از لغات اینگلیسی زیاد استفاده می شه, باید بگویم که آیا ما هم باید به یک پدیده ی غربی مانند کمپیوتر یا فکس به مانند ایرانی ها بگوییم: رایانه و دورنگار؟
اونا به سی دی می گن لوح فشرده و نمی دانستند که در آینده ی نزدیک پدیده ی دی وی دی به بازار خواد آمد, حالی به دی وی دی می خواهند بگویند لوح بسیار زیاد فشرده؟ (lol) ..... اینکه به دکان می گن "دکون" یا در کل حرف الف را به او تبدیل کردن نشان از این نیست که بهتر و زیباتر از شکل قبلی و درست اوناست. لطفا عادلانه قضاوت کنید. مه خودم در تهران زندگی می کنم و در بسیاری جاها با ایرانی های عزیز به دری کابلی گپ می زنم که زبان معیار افغان هاست. "من آنم که به پای خوکان مریزم مرین دُر لفظ دری را"
در این مورد باید یادآور شد که ذاتاَ هیچ یکی از لهجه های افغانی و ایرانی بر یکدیگر برتری ندارد، زیرا لهجه، به خودی خود، پدیده اي بی جان و بی اراده است (مانند خودِ زبان). بلکه زیبایی و دلکشیِ هر لهجه (چه ایرانی، چه افغانی و چه سایر لهجه ها) بستگی به میزان دانش و فرهنگِ صاحبان لهجه دارد. اگر گویندگانِ یک زبان و صاحبان یک لهجه از دانشِ بالا و فرهنگِ والا برخوردار باشند، ناگزیر، زبان شان نیز پویا، شیوا، گیرا، زیبا و دلربا خواهد بود ولی اگر چنانچه آنها بی دانش و روستایی باشند طبعاً زبان شان هم مانند خود شان، پسمانده، و لهجه شان نیز زننده خواهد بود (هر که بامش، برفش بیش). همانگونه که دانش و فرهنگ شان متفاوت است، پویایی زبان شان و گیراییِ لهجهی شان نیز فرق دارد.
از این رو، در هنگام مقایسه لهجه های تهرانی و کابلی، نمی توان نقش سواد، دانش و فرهنگِ شهروندان ایرانی و افغانستانی را نادیده گرفت و اگر آن را نادیده بگیریم، مقایسه ما غیرعاقلانه خواهد بود؛ زیرا یافتن واژه های مناسب و چینش درستِ آنها در قالب جمله ها، کاملا به دانش بالا و آگاهی از اصول ادبی و زبانی پیوند دارد.
س بهتر است که به جای مقایسه لهجه ها، در گام نخست، فرهنگ و دانش لهجه داران را بسنجیم.... See More
ولی این سخن هیچگاه به این معنا نیست که شهروندان افغانستانی، لهجه خود را رها کنند و به لهجه ایرانی روآورند و دچار هویت باختگی شوند. زیبنده افغان ها آن است که هویت ملی و فرهنگی شان را حفظ کنند و زبان، یکی از عناصر اصلی هویت هر فرد به شمار میرود.
1-مسئله فنی است ونظرصاحب فن رامیطلبد
2-بهتر بود نسیم جان دونمونه زیباو اصیل از گویندگان هردو لهجه را در اینجا قرار میدادنه اینکه خودش گپ بزند زیرا به نظر من ایشان هردو لهجه را نازیبا ادا کردند
فریبا از تهران
به نظر من گویش دری خیلی هم زیبا و اصیلترین گویش در بین گویشهای فارسیه
ولی متاسفانه به دلیل 30 سال جنگ در جهت حفظ و گسترش زبان دری کوششی که نشده هیچ با مهاجرت افغانها به ایران بعنوان کشوری فارسی زبان روی گویش افغانها مخصوصا تحصیلکردههای ایران تاثیر گذاشته شده با این وجود من خودم به عنوان یک افغانی که در ایران بدنیا اومدم و همینجا تحصیل کردم با توجه به اینکه به زودی از ایران خارج میشیم علاقمندم زبان دری رو یاد بگیرم دولت افغانستان باید در جهت حفظ و گسترش هر چیزی که میراث افغانی شمرده میشه تلاش بیشتر از اینها بکنه
ارسال يک نظر