ساده لوحی بی‌بی‌سی فارسی در باره افغانستان و تاجیکستان

تلویزیون فارسی بی‌بی‌سی در نخستین سالگردش از بینندگانش نظر خواهی‌ کرده است. خیلی‌ها از بی‌بی‌سی تعریف و تمجید کرده‌اند اما برای من جایی تعجب است وقتی بی‌بی‌سی می‌نویسد:

"با هشت ساعت برنامه های متنوع در روز اعم از خبری، تحلیلی، مستند و سرگرمی، از همان ابتدا، توجه مخاطبان بسیاری را در کشورهای فارسی زبان به خود جلب کرد."

منظور شان کدام یکی از کشورهای فارسی زبان است؟ افغانستان، تاجیکستان، ایران؟

اول اینکه افغانستان مردمش زیر خط فقر مطلق بسر می‌برند و توانایی خریدن یک پایه تلویزیون را ندارند چه به برسد به اینکه ماهواره بخرند و تلویزیون بی‌بی‌سی فارسی را تماشا کنند. ممکن است دفاتر بی‌بی‌سی در شهرهای بزرگ چون هرات و کابل و شاید هم مزار شریف این تلویزیون را ببینند و شاید هم در این میان تعداد معدودی دیگر باشند که بصورت اتفاقی از این کانال دیدن کردند. این بدین معنی نیست که تلویزیون فارسی بی‌بی‌سی توجه کشور را به خودش جلب کرده باشد.

دوم اینکه تلویزیون فارسی بی‌بی‌سی نه برنامه تفریحی و سرگرم کننده دارد که مورد پسند افغانها باشد و نه هم کسی علاقمند است آنچه تلویزیون بی‌بی‌سی برای مخاطبان ایرانی‌اش پخش می‌کنند ببینند. چون بیش از 20 کانال خصوصی در سراسر افغانستان نشرات دارند که هم برنامه جالب و سرگرم کننده دارند و هم با مخاطب رابطه مستقیم دارند. برنامه‌های زنده‌ای تلویزیونی که از مخاطب نظرخواهی می‌کند و گاهی مخاطب را در بحث‌ها و سرگرمی‌ها شریک می‌کند. برای تلویزیونی که یکسویه است و مخاطبش ایران است ـ ساده‌لوحی است که بی‌بی‌سی دلش را شاد کند که تلویزیونش در افغانستان بیننده دارد. حداقل برای من خنده‌آور است به چنین باور ساده‌لوحانه بی‌بی‌سی.

گویا تلویزیون فارسی بی‌بی‌سی در کابل دفتر دارد. ده‌ها نفر در کابل استخدام کردند که گزارش تهیه کنند. در افغانستان روزانه صدها اتفاق میفته اما از چشم آنان پت می‌ماند. برای نمونه شما به برنامه‌های که از افغانستان تهیه می‌کنند نظر بیاندازید. در ماه یک یا دو گزارش از افغانستان تهیه می‌کنند و بعد توقع هم دارند که تمام مردم افغانستان برنامه‌های تلویزیون فارسی بی‌بی‌سی را ببینند. مشکل در این است که نه تنها خبرنگاران بی‌بی‌سی در کابل بلکه اکثر خبرنگاران افغان معاش‌بگیرند. یعنی اگر برای شان دستور خاصی داده نشود، آنان از جای شان نمی‌جنبند و تا آخر ماه منتظر معاش شان هستند که این مشکل دامنگیر همه خبرنگاران افغان است. در خیلی موارد مشکل تراشی می‌کنند، عادات روزنامه‌نگاران افغان همیشه تنبلی است نه ترس. آنها از چیزی ترس ندارند اما تنبل و بی‌تفاوت به بار آمدند که این راه ابتکار را بر آنان بسته است. هرچند با ترس‌های از اینکه فلان جناح و فلان رهبر برنجد - هم درگیرند. اما در کل متاسفانه عقیم‌اند.

همینطور تاجیکستان. تا حال تنها سهراب ضیا بوده که از شهر دوشنبه گزارش تهیه کرده و کسی دیگر هنوز دیده نشده است. پس با یک گزارشگر و یک گزارش در ماه نه تنها ساده‌لوحانه است بلکه تا حدی غیرمعقول است که بگوییم مردم تاجیکستان به تلویزیون بی‌بی‌سی فارسی نگاه می‌کنند. از آنجایی که مردم تاجیکستان به زبان روسی صحبت می‌کنند، صدها کانال از جمهوری‌های سابق شوروی قابل دسترسی است و حتی فرصت این را ندارند که زحمت بدهند و آدرس بی‌بی‌سی فارسی را در ماهواره‌ها بگردند. اضافه بر آن شاید کسی علاقمند هم نباشد پولش را مصرف خرید ستلایت برای دیدن تلویزیون فارسی بی‌بی‌سی بکند که ربطی به کشور، مردم، فرهنگ و تاریخش هم ندارد.

با این وجود نتیجه می‌گیریم که بی‌بی‌سی همیشه اغراق می‌کند و ساده‌لوحانه هم خودش را فریب می‌دهد و هم مذبوحانه تلاش دارند تا خاک به چشم بینندگان و خوانندگان فارسی زبانان در افغانستان و تاجیکستان بزند. هرچند، مردم افغان این را درک می‌کند و این را هم می‌دانند که با ظهور رسانه‌های الکترونیکی در افغانستان، بی‌بی‌سی فارسی بخش افغانستان هم رادیو و هم تلویزیونش در حال افول است.
ادامه دارد...