آموزش ژورنالیزم در رادیو موسکا و صباوون در هلمند
July 24، 2009
حالا که گیر افتادم و از کار و بار هم ماندم – قصد دارم از این فرصت استفاده کنم و با جوان هلمندی کمک کنم تا حدی که توان دارم. از دیروز بعد از ظهر یک برنامه آموزشی دیگری برای خبرنگاران زن در رادیو زنان "رادیو موسکا" و "رادیو صباوون" شروع کردم. دیروز بیشتر در مورد خطاهای معمول در تهیه خبر و خبرنویسی بحث کردیم. در ضمن گریزی در حیطه کار ژورنالیزم در مناطق ناامن و تحت مناقشه زدیم و راه و چاهی که باید یک ژورنالیست همیشه در نظر داشته باشد. و در ضمن در فکر جانش و مهمتر از همه اینکه از غرض ورزی دوری جوید و کاری نکند که متهم به جانبداری از گروه، قوم، سمت و شخصی شود.
اشارهای هم به حرفهای خبرنگاری و اخلاق ژورنالیزم شد و اینکه سرانجام اگر هیچ معیاری ژورنالیزم در نظر گرفته نشود – ژورنالیست باید به وجدانش مراجعه کرده قضاوت کند که کارش تا چه حدی منصفانه است. چیزی هم در مورد "وسواس منصف" حرف زدیم. یعنی اینکه یک ژورنالیست همیشه در مورد منابع و صحت منابعش منصفانه وسواسی به خرج دهد. مثلا ادعاهای یک طرف درگیر نباید تبدیل به اطلاعات و عناصری خبر شود.
پرهیز از عبارات مجهول و کلی گویی
به این عبارات توجه کنید و ببینید وقتی در یک خبر میشنوید و یا میخوانید چه چیزی به شما منتقل میشود و چه حسی و انگیزهای در شما برمیتابد. ژورنالیزم امروز متاسفانه در دادم چنین عبارات و کلی گویی گیر مانده است و حتی ژورنالیستان بارها متوجه این نکته شدهاند اما هنوز از دام آن خلاصی نیافتهاند.
غالب مفسران و ناظران سیاسی باور دارند
تحليلگران و صاحبنظران سياسي بر اين نظرند
ناظران سياسی معقتدند
کارشناسان سیاسی بر این نظرند
ادعا میشود
بنا بر گفتههای
گزارشها حاکی از آن است
گزارشهای تایید نشده میگویند
آخر این غالب مفسران، تحلیلگران، صاحبنظران، و ناظران سیاسی کیستند که باور دارند، معتقدند و بر این نظرند. چرا نام گرفته نمیشود اگر آن ناظران واقعا به چیزی باور دارند. بعد عبارت مثل "ادعا میشود" عبارت سادهای نیست که حتی آنرا در گزارش روزانه و عادی ساخت و ساز و یا هر گزارشی به کار برد. ما زمانی از این عبارت استفاده میکنیم که باالفرض هیچ منبع موثقی از طرفهای متخاصم وجود نداشته باشد دست به نشر ادعاهای آنان میزنیم. گذشته از این به عبارت "بنا بر گفتهها" توجه کنید.
"بنا بر گفتههای شهروندان شهر لشکرگاه، صبح امروز سه راکت به شهر شلیک شد که در اثر آن شش نفر جان شان را از دست دادند"
میبینید این جز کلی گویی و دروغ چیز دیگری نیست و اگر این خبر موثق باید نقل قول و نام افراد گرفته شود. بعد هم مضحکتر از همه این دو عبارت زیر است که همیشه مورد استفاده است بیآنکه به مفهوم آن پی برده شود:
"گزارشها حاکی از آن است"
"گزارشهای تایید نشده میگویند"
مثلا: "گزارشها حاکی از آن است که امروز سه انتحاری به مرکز شهر لشکرگاه داخل شدند و قرار است شهر را منفجر کنند". کدام گزارش؟ کدام منبع؟ و یا هم این متن در سایت بیبیسی: "براساس گزارش های تائید نشده، تظاهرات تبریز در بایکوت کامل خبری نگه داشته شده"
و یا هم این جمله: "گزارشهای تایید نشده میگوید، حوالی ساعت 8 صبح امروز، یک انتحاری توسط نیرهای امنیت ملی دستگیر شده است که در هنگام بازجویی هویتش را ایرانی اعلام کرده است" (البته شایعه است که یک انتحار ایرانی که از زاهدان است دستگیر شده است، هنوز منبع موثقی تائید نکرده است).
در جلسههای در مورد عناصر خبری و ارزشهای خبری و در ضمن نوت برداری از کنفرانسهای خبری بحث خواهد شد.
میبینید این عبارات جز کلی گویی و گاهی پوچ چیزی نیست. حرفهای زیادی در این باب گفتنی است بماند برای بعدها.
اشارهای هم به حرفهای خبرنگاری و اخلاق ژورنالیزم شد و اینکه سرانجام اگر هیچ معیاری ژورنالیزم در نظر گرفته نشود – ژورنالیست باید به وجدانش مراجعه کرده قضاوت کند که کارش تا چه حدی منصفانه است. چیزی هم در مورد "وسواس منصف" حرف زدیم. یعنی اینکه یک ژورنالیست همیشه در مورد منابع و صحت منابعش منصفانه وسواسی به خرج دهد. مثلا ادعاهای یک طرف درگیر نباید تبدیل به اطلاعات و عناصری خبر شود.
پرهیز از عبارات مجهول و کلی گویی
به این عبارات توجه کنید و ببینید وقتی در یک خبر میشنوید و یا میخوانید چه چیزی به شما منتقل میشود و چه حسی و انگیزهای در شما برمیتابد. ژورنالیزم امروز متاسفانه در دادم چنین عبارات و کلی گویی گیر مانده است و حتی ژورنالیستان بارها متوجه این نکته شدهاند اما هنوز از دام آن خلاصی نیافتهاند.
غالب مفسران و ناظران سیاسی باور دارند
تحليلگران و صاحبنظران سياسي بر اين نظرند
ناظران سياسی معقتدند
کارشناسان سیاسی بر این نظرند
ادعا میشود
بنا بر گفتههای
گزارشها حاکی از آن است
گزارشهای تایید نشده میگویند
آخر این غالب مفسران، تحلیلگران، صاحبنظران، و ناظران سیاسی کیستند که باور دارند، معتقدند و بر این نظرند. چرا نام گرفته نمیشود اگر آن ناظران واقعا به چیزی باور دارند. بعد عبارت مثل "ادعا میشود" عبارت سادهای نیست که حتی آنرا در گزارش روزانه و عادی ساخت و ساز و یا هر گزارشی به کار برد. ما زمانی از این عبارت استفاده میکنیم که باالفرض هیچ منبع موثقی از طرفهای متخاصم وجود نداشته باشد دست به نشر ادعاهای آنان میزنیم. گذشته از این به عبارت "بنا بر گفتهها" توجه کنید.
"بنا بر گفتههای شهروندان شهر لشکرگاه، صبح امروز سه راکت به شهر شلیک شد که در اثر آن شش نفر جان شان را از دست دادند"
میبینید این جز کلی گویی و دروغ چیز دیگری نیست و اگر این خبر موثق باید نقل قول و نام افراد گرفته شود. بعد هم مضحکتر از همه این دو عبارت زیر است که همیشه مورد استفاده است بیآنکه به مفهوم آن پی برده شود:
"گزارشها حاکی از آن است"
"گزارشهای تایید نشده میگویند"
مثلا: "گزارشها حاکی از آن است که امروز سه انتحاری به مرکز شهر لشکرگاه داخل شدند و قرار است شهر را منفجر کنند". کدام گزارش؟ کدام منبع؟ و یا هم این متن در سایت بیبیسی: "براساس گزارش های تائید نشده، تظاهرات تبریز در بایکوت کامل خبری نگه داشته شده"
و یا هم این جمله: "گزارشهای تایید نشده میگوید، حوالی ساعت 8 صبح امروز، یک انتحاری توسط نیرهای امنیت ملی دستگیر شده است که در هنگام بازجویی هویتش را ایرانی اعلام کرده است" (البته شایعه است که یک انتحار ایرانی که از زاهدان است دستگیر شده است، هنوز منبع موثقی تائید نکرده است).
در جلسههای در مورد عناصر خبری و ارزشهای خبری و در ضمن نوت برداری از کنفرانسهای خبری بحث خواهد شد.
میبینید این عبارات جز کلی گویی و گاهی پوچ چیزی نیست. حرفهای زیادی در این باب گفتنی است بماند برای بعدها.
0 نظرات شما:
ارسال يک نظر